روش‌های تشخیص دیسک گردن | اهمیت تشخیص به موقع چیست؟

معاینه بالینی در تشخیص دیسک گردن

معاینه بالینی اولین گام در تشخیص دیسک گردن است و شامل بررسی علائم پارگی دیسک گردن مانند درد گردن، بی‌حسی یا ضعف در دست‌ها و کاهش دامنه حرکتی می‌شود. پزشک با ارزیابی وضعیت حرکتی و تست‌های عملکرد عصبی، میزان فشردگی ریشه‌های عصبی را بررسی می‌کند.

تست‌هایی مانند آزمون اسپولینگ که شامل فشار روی سر بیمار است، می‌تواند وجود فشردگی عصبی ناشی از پارگی دیسک را مشخص کند. همچنین، بررسی واکنش‌های رفلکسی به تشخیص احتمال آسیب عصبی کمک می‌کند. معاینه بالینی، همراه با روش‌های تصویربرداری در صورت نیاز، بهترین مسیر برای تایید تشخیص و شناسایی دیسک گردن است.

تصویربرداری پزشکی در تشخیص دیسک گردن

تصویربرداری پزشکی نقش مهمی در تشخیص دیسک گردن ایفا می‌کند و شامل روش‌هایی زیر است:

1. رادیوگرافی با اشعه ایکس: تغییرات استخوانی، کاهش فضای بین مهره‌ای و وجود خارهای استخوانی
2. سی‌تی اسکن: ارائه جزئیات دقیق‌تری از استخوان‌ها و کانال نخاعی و تشخیص تنگی کانال نخاعی
3. ام آر آی: بهترین روش برای مشاهده بافت‌های نرم، از جمله دیسک‌های بین مهره‌ای، طناب نخاعی و ریشه‌های عصبی
4. میلوگرافی: میلوگرافی همراه با سی‌تی اسکن انجام می‌شود تا نواحی تحت فشار مشخص شوند

تشخیص افتراقی در دیسک گردن

تشخیص افتراقی به فرآیند تفکیک دیسک گردن از بیماری‌های مشابهی مانند آرتروز گردن، تنگی کانال نخاعی، سندرم خروجی قفسه سینه و نوروپاتی محیطی گفته می‌شود. برخی علائم دیسک گردن، مانند درد و بی‌حسی در دست‌ها، ممکن است با سایر بیماری‌های عصبی-عضلانی اشتباه گرفته شوند. پزشک با استفاده از روش های تشخیص دیسک گردن مانند معاینه بالینی، بررسی سوابق بیمار و انجام تصویربرداری‌های دقیق سعی می‌کند علت اصلی علائم را شناسایی کند.

در برخی موارد، آزمایش‌های تکمیلی مانند الکترومیوگرافی (EMG) برای بررسی عملکرد عصب و عضله انجام می‌شود. دیسک گردن معمولا با درد تشدید شونده در حرکات خاص گردن همراه است، در حالی که سایر بیماری‌ها ممکن است الگوی درد متفاوتی داشته باشند.

ام آر آی (MRI) در تشخیص دیسک گردن

ام آر آی (MRI) یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای تشخیص دیسک گردن است و امکان مشاهده ساختارهای نرم مانند دیسک بین‌مهره‌ای، نخاع، ریشه‌های عصبی و بافت‌های اطراف ستون فقرات را فراهم می‌کند. این روش بدون استفاده از اشعه ایکس، تصاویر واضحی از ناحیه گردن ارائه داده و می‌تواند میزان بیرون‌زدگی یا پارگی دیسک را مشخص کند. ام آر آی با تزریق ماده حاجب در برخی موارد انجام می‌شود تا التهاب یا فشردگی عصب بهتر دیده شود.

این روش به پزشک کمک می‌کند تا دیسک گردن را از بیماری‌هایی مانند تومورهای نخاعی، عفونت‌های ستون فقرات یا التهاب‌های عصبی افتراق دهد؛ همچنین، برای افرادی که علائم شدید یا مزمن دارند و نیاز به ارزیابی دقیق وضعیت دیسک دارند، ام آر آی انتخاب اول است. بر اساس نتایج MRI، پزشک می‌تواند بهترین روش درمان دیسک گردن را تعیین کرده و از روش‌های غیرتهاجمی یا جراحی استفاده کند.

الکترومیوگرافی (EMG) در تشخیص دیسک گردن

الکترومیوگرافی (EMG) یک آزمایش تشخیص دیسک گردن است که فعالیت الکتریکی عضلات و اعصاب محیطی را بررسی می‌کند. این روش در مواردی که بیمار دچار ضعف عضلانی، بی‌حسی، گزگز یا درد تیر کشنده در دست‌ها و بازوها باشد، استفاده می‌شود. در این آزمایش، پزشک سوزن‌های نازکی را به عضلات وارد کرده و فعالیت الکتریکی آن‌ها را در حالت استراحت و انقباض بررسی می‌کند.

در کنار EMG، معمولا مطالعه هدایت عصبی (NCS) نیز انجام می‌شود تا عملکرد عصب‌ها ارزیابی شود. این تست به تشخیص فشردگی عصب ناشی از دیسک گردن و افتراق آن از بیماری‌هایی مانند نوروپاتی محیطی یا سندرم تونل کارپال کمک می‌کند.

رادیوگرافی ستون فقرات با اشعه ایکس در تشخیص دیسک گردن

این روش به پزشک کمک می‌کند تا تغییراتی مانند کاهش فضای بین مهره‌ای، آرتروز گردن، ناهنجاری‌های استخوانی و وجود خارهای استخوانی را تشخیص دهد. بااین‌حال، اشعه ایکس نمی‌تواند بافت‌های نرم مانند دیسک‌های بین‌مهره‌ای، نخاع و اعصاب را نشان دهد، به همین دلیل در صورت نیاز به بررسی دقیق‌تر، پزشک ممکن است ام آر آی (MRI) یا سی‌تی اسکن (CT) را توصیه کند.

رادیوگرافی دینامیک یکی از انواع اشعه ایکس است که در حالات مختلف حرکت گردن انجام می‌شود تا میزان بی‌ثباتی مهره‌ها مشخص شود. در مواردی که آسیب دیسک گردن شدید باشد و بیمار به درمان‌های غیرجراحی پاسخ ندهد، پزشک ممکن است عمل فتق دیسک گردن را برای کاهش فشار بر روی اعصاب و بهبود عملکرد ستون فقرات توصیه کند.

اهمیت تشخیص دیسک گردن در بهترین زمان

در مراحل اولیه، بیمار ممکن است درد خفیف، سفتی گردن یا بی‌حسی در دست‌ها را تجربه کند، اما با تاخیر در تشخیص، این علائم می‌توانند به ضعف عضلانی، کاهش توانایی حرکتی و حتی آسیب‌های عصبی دائمی تبدیل شوند. درمان زودهنگام با فیزیوتراپی، دارودرمانی و اصلاح سبک زندگی می‌تواند از نیاز به جراحی جلوگیری کند. همچنین، تشخیص زودرس کمک می‌کند تا بیماری‌های دیگر مانند آرتروز گردن، تنگی کانال نخاعی یا نوروپاتی محیطی از دیسک گردن افتراق داده شوند.

استفاده از روش‌های تصویربرداری پزشکی مانند ام آر آی (MRI) و سی‌تی اسکن (CT)، به پزشک در ارزیابی دقیق مشکل کمک می‌کند. اگر به دنبال دکتر دیسک گردن در تهران هستید، مراجعه به متخصصان مجرب برای تشخیص دقیق و درمان مناسب می‌تواند تأثیر بسزایی در بهبود علائم شما داشته باشد.